Người ở phố ghé trại xem mật ong dú: hỏi gì, mang gì về

Sống trong phố, mua mật ong dú gần như chỉ qua tin nhắn và mấy tấm ảnh. Không ít người vì thế muốn một lần lái xe ra ngoại thành, đứng cạnh thùng ong, nhìn tận mắt rồi mới yên tâm đặt mua lâu dài. Nhưng tới lúc chuẩn bị đi thì câu hỏi lại nhiều hơn dự tính.

Dưới đây là những câu người ở thành phố hay hỏi nhất trước, trong và sau một buổi ghé vườn ong dú, trả lời theo kinh nghiệm của người nuôi.

Trước khi đi: hẹn thế nào cho đúng lúc

Có cần báo trước không?

Nên báo. Người nuôi ong dú đi chăm nhiều điểm đặt thùng, có hôm cả buổi ở vườn khác. Hẹn trước thì họ để dành một hai thùng mở cho khách xem, chứ tới bất chợt có khi chỉ nhìn được bên ngoài.

Giờ nào đẹp nhất?

Khoảng giữa buổi sáng. Sương đã tan, ong ra vào cửa tổ đông, ánh sáng đủ để nhìn vào bên trong thùng. Buổi trưa nắng gắt không nên mở thùng lâu, còn chiều muộn ong đã về tổ, ít thấy cảnh ra vào. Trời đang mưa thì gần như không mở thùng.

Mặc gì?

Áo dài tay mỏng, quần dài, giày kín mũi vì đường vào vườn thường có cỏ, có kiến. Không cần mũ lưới hay găng tay. Nên tránh xịt nước hoa đậm, mùi mạnh làm ong bu lại tò mò.

Tại vườn: nhìn gì cho khỏi phí chuyến đi

1. Cửa tổ. Đứng nghiêng một bên, đừng chắn đường bay. Cửa tổ ong dú thường có một ống nhỏ bằng sáp và keo, ong ra vào liên tục là đàn khoẻ.
2. Bên trong thùng. Khi người nuôi mở nắp, phần giữa là khối nhộng, xung quanh là các bầu chứa phấn và bầu chứa mật. Bầu mật căng tròn, bóng là đã đầy.
3. Chỗ đặt thùng. Hỏi quanh đây ong lấy hoa từ đâu: vườn trái cây, hàng rào cây bụi, hay rẫy. Mùi vị mật đi theo nguồn hoa đó.
4. Khâu lọc và đóng chai. Xin xem dụng cụ, xem chai có ghi ngày thu không.
5. Tủ mát. Trại làm thật thì có chỗ giữ lạnh mật chờ giao.

Đi cùng trẻ nhỏ và người lớn tuổi

Đây là câu hỏi gần như gia đình nào ở phố cũng hỏi. Ong dú không có ngòi đốt, nên rủi ro thấp hơn nhiều so với đi xem ong mật thường. Vài con có thể bám vào tóc, cắn nhẹ, nhưng không sưng. Việc cần dặn trẻ là không thọc tay hay que vào cửa tổ, không đập ong.

Với người lớn tuổi, chỗ cần lo lại là đường đi: vườn đất, có rễ cây, có dốc nhẹ. Mang theo nước uống, nón rộng vành, và cho các cụ ngồi nghỉ dưới bóng cây trong lúc người nuôi mở thùng.

Mang mật về thành phố: đừng để cốp xe làm hỏng

Mật ong dú loãng, nhiều nước, nên rất kỵ nóng. Một buổi trưa để chai mật trong cốp xe đậu ngoài nắng là đủ để mật nóng lên, sau đó dễ sủi bọt, chua gắt hơn hẳn vị vốn có.

Chi tiết hơn về cách giữ mật có trong chuyên mục Chất lượng & bảo quản.

Không có thời gian đi thì sao?

Người ở phố bận là chuyện thường. Có hai cách thay thế khá ổn. Một là xin người bán gọi video lúc mở thùng hoặc lúc thu mật, nhìn bầu mật thật chứ không phải ảnh có sẵn. Hai là hỏi kỹ qua tin nhắn: trại ở xã nào, mật thu đợt nào, có cho ăn đường không. Người nuôi thật trả lời cụ thể; người chỉ đi buôn thường trả lời chung chung. Các thắc mắc khác hay gặp được gom lại ở chuyên mục Hỏi đáp về mật.

Còn ai đi xem về rồi muốn tự đặt vài thùng trên sân thượng hay ban công thì nên biết: ong dú cần chỗ có cây có hoa trong tầm bay, có bóng mát, tránh mưa tạt. Phố đông cây thì nuôi được, phố toàn bê tông thì đàn khó sống.

Một nơi để bắt đầu

Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh, đi từ Sài Gòn một buổi là tới. Trại có mật ong dú thu theo đợt, tổ ong dú giống cho người muốn nuôi thử ở nhà, đồ làm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật. Xem các dòng hàng tại ongquy.com; muốn ra tận vườn, xem mở thùng và học vài thao tác cơ bản thì có tour tham quan trại. Đi một lần, những lần đặt mua sau sẽ nhẹ đầu hơn nhiều.

Câu hỏi thường gặp