Hiểu nhầm về mật ong dú của người mua ở thành phố

Người sống trong căn hộ chung cư thường làm quen với mật ong dú qua một món quà: chai mật ai đó gửi từ quê lên, hoặc đơn hàng đặt vội trên mạng. Mở nắp ra thấy mật lỏng, chua chua, vài hôm sau nắp hơi phồng, thế là nghi ngờ. Trong khi đó, những điều khiến dân phố lo lắng phần lớn lại không phải lỗi của mật, mà là do mật ong dú được đem so với hũ mật ong thường quen thuộc trên kệ siêu thị.

Dưới đây là các thắc mắc hay gặp nhất của người mua ở thành phố, viết theo kiểu hỏi gì đáp nấy.

«Mật siêu thị đặc thế kia, mật này loãng chắc pha?»

Hũ mật ong thường trên kệ siêu thị là mật của ong có ngòi đốt, vốn ít nước nên sánh đặc. Ong dú là loài ong nhỏ, không ngòi đốt, cất mật trong những bầu sáp tròn chứ không trong lỗ lục giác, và mật của chúng chứa nhiều nước hơn hẳn. Lấy độ sánh của hũ siêu thị làm thước đo thì chai mật ong dú nào cũng «trượt». Đặt hai thứ cạnh nhau như hai loại thực phẩm khác nhau sẽ dễ hiểu hơn.

«Để trong tủ bếp mà nắp phồng lên, vậy là hỏng?»

Căn hộ thành phố thường kín gió, tủ bếp đặt sát bếp ga hay lò vi sóng, nhiệt độ trong tủ cao hơn bên ngoài. Mật ong dú có men tự nhiên, gặp chỗ ấm sẽ lên men nhanh, sinh khí, làm nắp phồng và mặt mật có bọt. Đó là dấu hiệu cất sai chỗ hơn là mật kém.

Cách xử lý:

1. Mở nắp từ từ cho xả khí.
2. Ngửi thử: chua dịu, thơm hoa là vẫn dùng được; nồng mùi rượu, vị đắng gắt thì nên dừng.
3. Đậy lại, cho vào ngăn mát tủ lạnh, đừng để ngăn đá.
4. Lần sau, đổ một ít ra lọ nhỏ để dùng hằng ngày, chai lớn giữ trong tủ lạnh.

Chi tiết hơn về bảo quản, xem chuyên mục Chất lượng & bảo quản.

Đặt mật qua mạng: ba hiểu nhầm của người mua online

Khi nhận hàng, hãy cho chai vào ngăn mát ngay trong ngày thay vì để trên bàn chờ dùng.

«Ong dú chỉ sống được ở quê?»

Đây là hiểu nhầm làm nhiều người thành phố bỏ lỡ một thú chơi thú vị. Ong dú nhỏ, hiền, không có ngòi đốt, nên đặt một thùng ở ban công hay sân thượng có chậu cây, giàn hoa là chuyện nhiều gia đình đã làm. Đàn ong cần nguồn hoa trong bán kính đi kiếm ăn, một chỗ khuất nắng gắt buổi chiều và khuất mưa tạt. Khu phố có công viên, hàng cây, vườn trường gần đó thường đủ cho một vài thùng.

Những điều cần lưu ý khi nuôi trên phố:

• Không đặt thùng sát chỗ phun thuốc diệt muỗi, diệt côn trùng.
• Báo trước với hàng xóm cho vui vẻ, dù ong dú hầu như không làm phiền ai.
• Mua tổ giống từ nơi tách đàn, không mua tổ khoét từ rừng.
• Đừng mong thu nhiều mật; một thùng phố thường cho lượng mật nhỏ, đủ để nếm và tặng.

Dùng mật ong dú trong bữa ăn gia đình

Người thành phố hay nghĩ mật ong dú «quý» nên chỉ để dành pha nước ấm buổi sáng. Thật ra vị chua thanh của nó hợp với nhiều món: rưới lên sữa chua, chấm trái cây cắt sẵn, trộn vào nước sốt gỏi, pha trà chanh. Nên tránh đun sôi mật vì nhiệt cao làm mất hương. Gợi ý thêm có trong Cách dùng mật ong dú.

Muốn có mật đúng chuẩn mà không phải đoán

Người ở phố khó tự kiểm nguồn tổ, nên cách chắc nhất là mua từ một trại cho thấy rõ cách nuôi và cách đóng gói. Trại Ong Quý ở Tây Ninh nuôi ong dú thùng gỗ, có mật ong dú, hộp quà mật hợp để biếu, son dưỡng môi từ sáp ong dú, và cả tổ giống cho ai muốn đặt một thùng trên ban công. Nếu đã nuôi vài thùng và muốn ghi lại ngày kiểm tổ, ngày chia mật, có thể dùng app quản lý đàn ong ngay trên điện thoại.

Câu hỏi thường gặp