Vị chua mật ong dú từ đâu? Mẹo thử cho người mua ở phố

Hộp hàng giao tới chung cư lúc chiều, chai mật đã nằm trên xe máy cả tiếng giữa trưa nắng. Mở ra nếm, thấy chua. Câu hỏi đầu tiên của người mua ở phố gần như bao giờ cũng là: chua thế này là mật thật, hay mật hỏng, hay mật bị pha?

Trả lời ngắn: vị chua thanh là tính chất của mật ong dú, nhưng chỉ dựa vào chua để kết luận thật giả thì dễ bị lừa theo cả hai hướng. Bài này giúp người không nuôi ong, không có người quen ở quê, vẫn tự đánh giá được chai mật mua qua mạng bằng những phép thử làm ngay trong bếp căn hộ.

Hiểu đúng gốc của vị chua trước khi thử

Ong dú cất mật trong những bầu nhỏ nặn từ sáp trộn nhựa cây. Trong bầu luôn có men và vi khuẩn có lợi, chúng lấy một phần đường làm thức ăn và nhả ra acid hữu cơ. Mật ong dú lại không được ong làm khô nhiều như mật ong ý, nên đủ nước cho men tiếp tục sống ngay cả khi đã vào chai.

Từ đây suy ra một điều mà người mua ở phố hay quên: vị chua không đứng yên. Chai mật là một thứ còn đang «sống», nên vị hôm nay khác vị tháng sau. Hiểu vậy thì không hoảng khi chai thứ hai cùng nhà bán chua hơn chai thứ nhất.

Vì sao chua không đủ để nói mật thật

Có hai cái bẫy ngược chiều nhau:

• Bẫy thứ nhất: nghe nói mật ong dú phải chua, nên thấy chua là tin. Trong khi một chai nước đường pha thêm chút vị chua cũng chua.
• Bẫy thứ hai: quen mật ong ý ngọt sệt, thấy chua là nghĩ hỏng rồi đòi trả, trong khi đó lại là mật tốt.

Vì vậy chua chỉ là một mảnh. Phải ghép với mùi, độ loãng, hậu vị và cách mật thay đổi theo thời gian mới thành bức tranh. Mục Phân biệt mật thật có thêm các cách nhìn khác.

Năm phép thử khi vừa nhận hàng

1. Sờ nắp trước khi mở. Nắp phồng cứng, bấm không lún là khí đã tích nhiều trong chai, thường do đi đường nóng hoặc để lâu.
2. Ngửi ở miệng chai. Mật ong dú tốt có mùi chua dịu lẫn hương hoa và mùi nhựa cây thoang thoảng. Mùi đường nấu, mùi caramel là đáng ngờ; mùi rượu nồng là men đã chạy quá.
3. Nghiêng chai xem cách chảy. Mật ong dú loãng, chảy nhanh hơn hẳn mật ong ý. Chai mang tên mật ong dú mà sệt đặc, chảy chậm như mật ong thường thì nên hỏi lại người bán.
4. Nếm một giọt, chờ. Chua lên trước, ngọt theo sau, hậu thơm kéo dài là dấu hiệu tốt. Ngọt gắt, khé cổ ngay, không có hậu là dấu hiệu xấu.
5. Hỏi giấy tờ đơn giản. Ngày thu, nơi nuôi, cách giữ lạnh khi gửi. Người bán thật thường trả lời được ngay.

Bảng đối chiếu: chua kiểu nào nói lên điều gì

Căn hộ, máy lạnh và tủ lạnh nhỏ

Ở phố, kẻ thù của chai mật là quãng đường giao hàng và góc bếp sát cửa sổ hướng tây. Máy lạnh phòng khách không giúp gì cho kệ bếp. Mấy việc nên làm:

• Nhận chai là cho vào ngăn mát, để yên một ngày rồi mới nếm kỹ; mật vừa qua nắng thường cho vị chưa thật.
• Tủ lạnh nhỏ thì chiết ra lọ nhỏ để dùng, chai lớn đặt ở góc trong cùng.
• Không để mật ở cửa tủ, chỗ mở ra đóng vào nóng lạnh thất thường.
• Mỗi lần lấy dùng muỗng sạch, khô.

Muốn biết cách dùng mật loãng, chua cho vừa miệng cả nhà, xem mục Cách dùng mật ong dú.

Mua từ trại có nguồn rõ ràng

Người ở phố không ra vườn được thì cách chắc nhất là mua từ nơi nuôi thật, có người trả lời được mật cắt khi nào và gửi đi thế nào. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh nuôi ong dú trong thùng và bán mật ong dú, tổ ong dú giống, sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi, cùng hộp quà mật. Nếu muốn tự nhìn tận nơi một đàn ong dú làm mật để lần sau tự phân biệt, trại có tour tham quan cho người ở thành phố.

Câu hỏi thường gặp