Tắt máy lạnh cả ngày khi đi làm: mật ong dú chịu sao

Mật ong dú để trong căn hộ đóng kín cả ngày không hỏng ngay, nhưng men tự nhiên trong mật chạy nhanh hơn hẳn khi nhiệt độ lên quá khoảng 30 độ. Sau vài tuần nóng như vậy, chai mật thường bắt đầu có bọt, nắp căng, vị chua gắt dần. Nếu nhà tắt máy lạnh khi đi làm, chỗ an toàn nhất vẫn là ngăn mát tủ lạnh; không có chỗ đó thì chọn góc thấp, xa tường hướng tây, xa thiết bị toả nhiệt.

Căn hộ tắt máy lạnh nóng tới đâu?

Nhiều người tưởng trong nhà thì mát hơn ngoài đường. Với căn hộ chung cư ở thành phố lớn, điều đó không đúng vào những tháng nóng. Cửa kính đóng, rèm mở, nắng chiếu vào từ hai giờ chiều, tường bê tông hút nhiệt cả ngày. Khi bạn về nhà lúc sáu giờ tối, phòng khách có thể ngột ngạt hơn ngoài hành lang.

Một chiếc nhiệt kế điện tử nhỏ đặt trong tủ bếp là cách duy nhất để biết căn hộ mình thật sự nóng tới đâu. Nhiều nhà khi đo mới thấy tủ bếp trên cao, sát trần, nóng hơn hẳn tủ dưới sàn. Hơi nóng bốc lên, tụ ở phần trên phòng. Bếp lại thường nằm cạnh cửa sổ hoặc lô gia, nơi nắng vào trực tiếp.

Căn hộ hướng tây, tầng trên cùng, hoặc có tường giáp mái tôn là những nơi nóng nhất. Căn hướng đông, tầng giữa, có rèm cản nắng thì nhẹ hơn nhiều.

Mật ong dú phản ứng với nóng khác mật ong thường thế nào?

Mật ong thường có ít nước, đường đậm đặc tới mức men gần như không sống nổi. Để trong tủ bếp nóng nhiều tháng, nó có thể sẫm màu dần, nhưng hiếm khi lên men.

Mật ong dú thì khác. Lượng nước cao hơn đáng kể, độ chua tự nhiên cao, trong mật có sẵn men và vi sinh vật từ tổ. Ở nhiệt độ mát, chúng hoạt động chậm. Khi nóng, chúng ăn đường, sinh ra hơi và mùi rượu nhẹ. Đó là lý do người nuôi luôn dặn cất mật dú mát.

Các mốc trên là kinh nghiệm thường gặp ở người dùng, không phải số đo chuẩn. Mỗi đợt mật có độ ẩm khác nhau: mật thu giữa mùa mưa loãng hơn, chịu nóng kém hơn mật thu cuối mùa khô.

Những dấu hiệu cho biết mật đang men nhanh

• Bọt: không phải bọt lớn do lắc, mà bọt mịn, trắng ngà, đọng lại trên mặt và dày lên qua từng ngày.
• Bong bóng từ đáy: nhìn nghiêng thấy bọt nhỏ chạy liên tục từ đáy lên, kể cả khi không lắc.
• Nắp căng: nắp nhựa hơi phồng, nắp kim loại khó vặn hơn, vặn nghe xì.
• Mùi: ngoài mùi chua thanh quen thuộc, có thêm mùi rượu nếp, mùi men bánh mì.
• Vị: chua lên rõ, đầu lưỡi hơi tê, ngọt giảm.

Bọt nhẹ và nắp hơi căng chưa phải là mật hỏng. Mật dú vẫn dùng được nếu vị chỉ chua hơn và không có mùi lạ khó chịu. Khi mùi rượu nồng, vị cay, thì không nên dùng như mật uống nữa.

Không bật máy lạnh, chỗ nào trong căn hộ mát nhất?

Nếu tủ lạnh đầy hoặc nhà không muốn để mật trong tủ lạnh, xếp theo thứ tự ưu tiên này:

1. Ngăn mát tủ lạnh. Đặt đứng ở ngăn trên hoặc cánh cửa. Không cần ngăn đá.
2. Tủ thấp sát sàn, ở bức tường không nhận nắng. Thường là tủ giày trong hành lang, tủ quần áo âm tường ở phía hành lang chung.
3. Ngăn dưới cùng của tủ bếp, miễn là không nằm ngay dưới bếp, cạnh lò nướng hay sau tủ lạnh (chỗ dàn nóng toả hơi).
4. Thùng xốp nhỏ trong góc phòng ngủ. Xốp làm chậm việc chai nóng lên trong ngày, dù không làm mát được.

Tránh tuyệt đối: nóc tủ lạnh, kệ trên sát trần, bậu cửa sổ, lô gia, cạnh máy giặt sấy, nồi cơm điện, lò vi sóng.

Cách chia chai để vừa tiện vừa giữ mật

Nhiều nhà ngại để mật trong tủ lạnh vì muốn pha ngay mỗi sáng. Cách gọn là chia làm hai:

• Một lọ nhỏ để ngoài, đủ dùng ba bốn ngày, đặt ở góc mát nhất ngoài tủ lạnh.
• Phần còn lại trong chai lớn, cất ngăn mát. Lọ nhỏ hết thì rót thêm từ chai lớn bằng thìa khô.

Lọ nhỏ để ngoài vài ngày thì dù căn hộ nóng cũng chưa kịp men đáng kể. Chai lớn trong tủ giữ được phần mật chính. Mẹo chia chai và chọn lọ có thêm trong mục Chất lượng & bảo quản.

Những điều không cần làm

• Không cần đun mật để «diệt men». Đun làm mất mùi, đổi vị mật dú và vẫn không giữ được lâu nếu cất nóng tiếp.
• Không cần cho mật vào ngăn đá. Mật dú không đông cứng hẳn, chỉ sánh lại, rã ra thì đọng hơi nước làm loãng mặt.
• Không cần vứt chai khi thấy bọt nhẹ. Hớt bọt, cất mát, dùng sớm.
• Không cần bật máy lạnh cả ngày chỉ vì chai mật. Một chỗ trong ngăn mát là đủ.

Việc nên làm ngay: tối nay mở tủ bếp sờ thử từng ngăn, ngăn nào ấm nhất thì dời mật khỏi đó. Chia mật làm lọ nhỏ để ngoài và chai lớn trong ngăn mát. Nếu muốn biết chắc, đặt một nhiệt kế nhỏ trong tủ bếp một tuần rồi quyết định chỗ cất lâu dài. Khi thấy mật có vấn đề cần so mùi vị, xem thêm mục Hỏi đáp về mật.